နောင်နောင် – ရေးသားသည်။
ယာဘလိုကာ (Yabloko) ပါတီဟာ ရုရှားမှာ ကျန်ရှိနေတဲ့ အဓိက စစ်ဆန့်ကျင်ရေးပါတီဖြစ်ပေမယ့်စက်တင်ဘာရွေးကောက်ပွဲမှာဝင်ပြိုင်ခွင့်ပိတ်ပင်ခံလိုက်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်ရုရှားမှာ စစ်ဆန့်ကျင်ရေးနိုင်ငံရေး ပိုကျဉ်းလာပါတယ်။
ရုရှားမဲဆန္ဒရှင်တွေအတွက် စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တဲ့ နိုင်ငံရေးရွေးချယ်စရာ ပိုမိုနည်းပါးသွားပါတယ်။ယာဘလိုကာအဖွဲ့ဝင်တွေထဲက အများအပြားလည်း စစ်ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် တရားစွဲဆို၊ ထောင်ချခံနေရပါတယ်။
ရုရှားကစစ်ရေးစွမ်းရည်ကိုလည်း ဆက်လက်မြှင့်တင်နေပြီး ဇာကွန် (Zircon၊) အိုနစ်စ် (Oniks) နဲ့ အစ်စကန်ဒါ-အမ် (Iskander-M) လို ဒုံးကျည်တွေကို အမြန်နှုန်းမြှင့် ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ ဇာကွန် နဲ့ အိုနစ်စ် ထုတ်လုပ်ရေးရည်မှန်းချက်ကို ပထမ ၇ လအတွင်းမှာပဲ ပြည့်မီပြီးသား ဖြစ်တယ်။
Public Service Announcement
သတ်မှတ်ထားတဲ့တစ်နှစ်တာထုတ်လုပ်ရေးပမာဏထက်တောင်ပိုမိုထုတ်လုပ်နိုင်နေတယ် လို့ယူကရိန်းထောက်လှမ်းရေးကဆိုပါတယ်။ ယူကရိန်းရဲ့ဒရုန်းနဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် (ballistic missile) ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံတွေကရုရှားရဲ့ အဓိကပစ်မှတ်တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။
“ရုရှားစတားလင့် (Starlink)လို့ တင်စားခေါ်နိုင်တဲ့ ရတ်စ်ဗျတ်(Rassvet)ကိုလည်း အရှိန်မြှင့်တည်ဆောက်နေပါတယ်။ရုရှားက စတားလင့် ကို အစားထိုးနိုင်မယ့် ရတ်စ်ဗျက် ဂြိုဟ်တုကွန်ရက်တည်ဆောက်နေပြီးလက်ရှိ ဂြိုဟ်တု ၁၆ လုံးလွှတ်တင်ထားပြီးပါပြီ။အပြည့်အဝတည်ဆောက်ပြီးရင်စစ်မြေပြင်ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးမှာရုရှားအတွက် အားသာချက်ဖြစ်လာနိုင်တာကြောင့် ယူကရိန်းက စိုးရိမ်နေပါတယ်။
ယူကရိန်းကလည်း ရုရှားအတွင်းပိုင်းအထိဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေတိုးလာပါတယ်။ယူကရိန်းဒရုန်းတွေဟာ နယ်စပ်ကနေ ကီလိုမီတာ ၁,၂၀၀ခန့်ဝေးတဲ့နစ်ရှ်နီကမ်စ် (Nizhnekamsk) မြိုက တာနီကို (Taneco) ရေနံချက်စက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ စက်ရုံမှာ မီးလောင်ခဲ့ပြီး ရုရှားဘက်က လူ ၁၃ ဦး သေဆုံး ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ဒီလိုတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာရုရှားရဲ့စစ်ရေးနဲ့လောင်စာထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်စေဖို့ ရည်ရွယ်တာပါ။
ယူကရိန်းမြို့တွေကိုရုရှားကလည်းဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်နေပါတယ်။ ဇာပိုရစ်ရှ်ရှား (Zaporizhzhia) မှာ ရုရှားရဲ့ ဒုံးကျည်နဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၅ ဦး သေဆုံး၊ ၂၀ ခန့် ဒဏ်ရာရ ခဲ့ပါတယ်။ မြို့တော် ကိယက်ဗ် (Kyiv) မှာလည်း ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဂိုဒေါင်တွေ မီးလောင်ခဲ့ပါတယ်။ ယူကရိန်း MiG-29တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်လည်းတိုက်ခိုက်ရေးတာဝန်အတွင်း ပျက်ကျခဲ့ပေမယ့် လေယာဉ်မှူးက အသက်ရှင်ခဲ့ပါတယ်။
စစ်ပွဲကစစ်မြေပြင်တင်မကဘဲနည်းပညာနဲ့ စီးပွားရေးဘက်ကိုပါရောက်လာတယ်။ ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေး၊ ဒရုန်း၊ ဒုံးကျည်ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ စပါးတင်ပို့ရေးလို ကဏ္ဍတွေက စစ်ပွဲရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ ဖြစ်လာနေပါတယ်။
ရုရှားကယူကရိန်းဆိပ်ကမ်းတွေကို တိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းနဲ့ စပါးတင်ပို့ရတာပိုအန္တရာယ်များလာပါတယ်။ဒါကြောင့် စပါးတင်ပို့ရေးအတွက် ယူကရိန်းက လမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့ စဉ်းစားနေပါတယ်။ မော်လ်ဒိုဗာ – ရိုမေးနီးယား ကွန်စတန်ဆာ (Constanța) ဆိပ်ကမ်း ကို ရထားလမ်းနဲ့ ဖြတ်ပြီး စပါးတင်ပို့ဖို့ စဉ်းစားနေပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းက အဆင်ပြေ လည်ပတ်နိုင်ရင် ယူကရိန်းရဲ့ တင်ပို့မှု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကို အထောက်အကူပြုနိုင်မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့် –
စစ်ပွဲဟာ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်မှာပဲ မဟုတ်တော့ဘဲ ရုရှားနိုင်ငံအတွင်းပိုင်းအထိ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု၊ ဒုံးကျည်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာနဲ့ စီးပွားရေး/တင်ပို့ရေးကဏ္ဍတွေအထိကျယ်ပြန့်လာနေပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာ ရုရှားက လက်နက်နဲ့ နည်းပညာစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်နေပြီး၊ တစ်ဖက်မှာ ယူကရိန်းက ရုရှားရဲ့ ရေနံစက်ရုံ၊ စစ်ရေးပစ္စည်းသိုလှောင်ရုံနဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်ပြီး ဖိအားပေးနေတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ ။
ကိုးကား – The Guardian
