ကဖေး/People’s Spring
မေလဆန်းမှာ လူစိတ်ဝင်စားမှုများခဲ့တဲ့ အင်တာဗျူးတစ်ခုရှိခဲ့ပါတယ်။ The Diplomat သတင်းဌာနနဲ့ အာရက္ခတပ်တော်( AA) စစ်ဦးစီးချုပ်ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ရဲ့ အင်တာဗျူးပါ။
နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး နဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွေအပြင်AAအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ စစ်ရေးပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နေတာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စစ်ရေးဗျူဟာကို The Diplomat သတင်းဌာနက ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကိုမေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။
တခြားအကြောင်းအရာတွေကို ချက်ကျလက်ကျပြောကြားခဲ့ပေမယ့်စစ်ရေးဗျူဟာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပြောဖို့အချိန်စောသေးတယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကခပ်တိုတိုပဲဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။
Public Service Announcement
ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းက စစ်တပ်ရဲ့လက်နက်ထုတ်စက်ရုံ(ကပစ)အချို့ကိုထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေတဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)နဲ့မဟာမိတ်တွေရဲ့ တိုက်ပွဲရလဒ်တွေဟာ အခုရက်ပိုင်း သိသိသာသာရုပ်လုံးပေါ်လာပါတယ်။
အထူးသဖြင့် မကွေးတိုင်း ရဲ့ ပဲခူးတိုင်းဆက်စပ်ဒေသတွေမှာရှိတဲ့ ကပစတွေအနီးအထိ AAနဲ့မဟာမိတ်တွေ ခြေချပြီးသားဖြစ်နေပြီး စစ်ရှိန်မြှင့်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
မေလဆန်းကစတင်ပြီ ပဲခူးတိုင်း ပန်းတောင်းမြို့က ကပစ(၁၆)ရဲ့ ကာကင်းစခန်းတွေကို လေကြောင်းအပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြားကနေ အာရက္ခတပ်တော်(AA)နဲ့မဟာမိတ်တွက ဆက်တိုက်သိမ်းယူနေပါတယ်။
၆၆၆ပွိုင့်ကုန်းကို AAနဲ့မဟာမိတ်တွက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလမှာသိမ်းယူခဲ့ပြီးတဲ့နောက် တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတာကနေ မေလဆန်းကစတင်ပြီး စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲထိုးစစ်တွေ ဖော်ဆောင်ခဲ့တာလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။
“ဒီရက်ဖြစ်နေတာကတော့ အရင်ကမကြားဖူးမမြင်ဖူးတာတွေဖြစ်နေတာ။ စစ်တပ်လေကြောင်းက နေ့ရော၊ညပါလာပစ်နေတာပါ။ ဒီရက်ထဲတင်နော် ကပစရဲ့ ကာကင်း ၄ ခု သိမ်းတယ်။ကပစ(၁၆)။ စစ်တပ်က ဖြည့်ဖို့ကြိုးစားနေတဲ့အင်အားတွေကိုပါ ဖြတ်ဆော်နေတာ”လို့ပန်းတောင်းမြို့ခံသတင်းရင်းမြစ်တဦးကပြောပါတယ်။
၆၆၆ပွိုင့်ကုန်းကို AAနဲ့မဟာမိတ်တွက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်မှာသိမ်းယူခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒီနောက်ပိုင်း နေ့စဉ်နီးပါးတိုက်ပွဲတွေဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုရက်ပိုင်းမှာအပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်နေတာလို့ AAနဲ့ပူးပေါင်းပြီးစစ်ရေးဖော်ဆောင်နေတဲ့ တော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။ စစ်ရေးအခြေအနေအသေးစိတ်ကိုတော့၎င်းက မပြောလိုဘူးလို့ဆိုပါတယ်။
မေလ၄ရက်ကနေမေလ ၇ရက်အတွင်းတိုက်ပွဲတွေမှာ ကပစ(၁၆)အနီးက ပွိုင့် ၅၀၀ကုန်းရဲ့ ကာကင်းစခန်းလေးခုကို AAနဲ့မဟာမိတ်တွက သိမ်းယူခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်ကသေဆုံးသူ၂၀ထက်မနည်းရှိခဲ့တယ်လို့ AAရဲ့ စစ်ရေးသတင်းတွေကိုဖော်ပြပေးနေတဲ့ Arakan Princess Media က ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတွေနဲ့ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
(ကပစ ၁၆ အနီးကာကင်းစခန်းတွေက AA နဲ့မဟာမိတ်တွေ သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေ။ဓါတ်ပုံ-APM) (ကပစ ၁၆ အနီးကာကင်းစခန်းတွေက AA နဲ့မဟာမိတ်တွေ သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေ။ဓါတ်ပုံ-APM) (ကပစ ၁၆ အနီးကာကင်းစခန်းတွေက AA နဲ့မဟာမိတ်တွေ သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေ။ဓါတ်ပုံ-APM) (ကပစ ၁၆ အနီးကာကင်းစခန်းတွေက AA နဲ့မဟာမိတ်တွေ သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေ။ဓါတ်ပုံ-APM)
အဲဒီတိုက်ပွဲတွေမှာ စကစ (၁၀) လက် အောက်ခံ ခြေမြန်တပ်ရင်းတွေဖြစ်တဲ့ ခမရ ၃၆၃၊ ၃၆၄၊ ၃၆၆၊ ၃၆၉ တပ်တွေပါဝင်နေတယ်လို့ Arakan Princess Mediaက ဖော်ပြထားသလို စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကလည်းအတည်ပြုပေးပါတယ်။
“ပန်းတောင်းနယ်ကိုရောက်နေတာက စကစ (၁၀) လက် အောက်ခံတပ်တွေ။ စစ်မှုထမ်းသင်တန်းဆင်းတွေအများဆုံးပါလာတယ်။ ထွက်ပြေးတာတွေရောဖမ်းမိတာတွေရောရှိထားတယ်” လို့ AAနဲ့ပူးပေါင်းပြီးစစ်ရေးဖော်ဆောင်နေတဲ့ တော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။
တိုက်ပွဲတွေဆက်ပြင်းထန်နေပြီး ထွက်ပြေးနေတဲ့စစ်သားတွေကို AAနဲ့မဟာမိတ်တွက လိုက်လံချေမှုန်းတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ Arakan Princess Mediaက ဖော်ပြထားပါတယ်။
ပန်းတောင်းမြို့နယ်အတွင်းစစ်ရေးနယ်မြေတွေကိုဗုံးကြဲဖို့အတွက် စစ်ကောင်စီက ပုသိမ်လေတပ်၊မကွေးလေတပ်နဲ့ မှော်ဘီ လေတပ်ကိုအသုံးပြုနေပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ဂျက်ဖိုက်တာတွေဟာ ဧရာဝတီတိုင်းကိုဖြတ်ပြီး ပန်းတောင်းမြို့နယ်ဘက်ကိုဦးတည်ပျံသန်းနေတာ မြင်တွေ့ရတယ်လို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။
“မနေ့(မေ ၈)ကဆို ဧရာဝတီတိုင်းမှာ ရာသီဥတုအခြေအနေမကောင်းခဲ့ဘူး။ မိုးတွေအရမ်းရွာတာ။ အဲဒီအချိန်မှာတောင် တိုက်လေယာဉ်တွေပြန်သွားတာ ခဏခဏပဲ”လို့ ဧရာဝတီတိုင်း၊မြန်အောင်မြို့ခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။
ဧရာဝတီတိုင်းဟာ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ခြားပြီးဆက်စပ်တည်ရှိနေပါတယ်။ ကပစ(၁၆)ဘက်ကို သွားတဲ့ တိုက်လေယာဉ်တွေဟာ မေလ ၁ရက်နောက်ပိုင်းကစပြီး ဧရာဝတီနဲ့ပဲခူးတိုင်းမြို့နယ်အချို့မှာ နေ့စဉ် မြင်တွေ့နေရပါတယ်။
ပန်းတောင်းမြို့ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ပဲခူးတိုင်းနယ်စပ်ထွက်ပေါက်မှာ စစ်ရေးအရ အဓိကကျတဲ့ နေရာမှာရှိပါတယ်။ပြီးခဲ့တဲ့ဇန်နဝါရီလက ၆၆၆ ပွိုင့်ကုန်းစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အမှတ်(၁၀) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်(စကခ-၁၀) စကခမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးဟန်လင်းအောင် သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်သုံ့ပန်းတွေကိုလည်း ဖမ်းမိခဲ့ပါတယ်။
ကပစ(၁၆)အနီးနဲ့ပန်းတောင်းနယ်မြေစစ်ဆင်ရေးတွေမှာမဟာမိတ်တွေနဲ့အတူပူးပေါင်းတိုက်ပွဲဝင်နေတယ်လို့ ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်(BPLA)က မတ်လ ၂၅ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်ရှိထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေမှာBPLAအပြင် ဧရာဝတီတိုင်းက PDFတပ်ရင်းအချို့နဲ့ အရှိုချင်းတော်လှန်ရေးတပ်တွေလည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်နေပါတယ်။
စစ်တပ်မှာ ကပစစက်ရုံ ၂၅ ခုရှိပြီး ပန်းတောင်းမြို့နယ်အပါအဝင် ပဲခူးတိုင်းထဲမှာ ၇ရုံ၊ မကွေးတိုင်းမှာ ၁၅ ရုံ၊ ပဲခူးနေပြည်တော်(တပ်ကုန်း)မှာ ၂ ရုံ၊ ရန်ကုန် (တိုက်ကြီး)မှာ ၁ ရုံ ရှိပါတယ်။ အာဏာရှင်ဟောင်းဦးသန်း ရွှေက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ မိုင် ပေါင်းရာချိန်ဝေးတဲ့ဒေသတွေမှာ တည်ဆောက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ AAနဲ့မဟာမိတ်တွေကတော့ ရခိုင်ရိုးမကိုကျော်ဖြတ်ပြီး ကပစတွေကို ရှင်းလင်းဖို့ စစ်ရေးဖော်ဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။
ကပစ(၁၆)အပြင် AA နဲ့ မဟာမိတ်တွေက ပန်းတောင်းမြို့နယ်း၊ ဥသျှစ်ပင်မြို့နယ်အခြေစိုက် ကပစ(၆)ကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်တဲ့စစ်ရေးပေါ်ဆောင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပဲခူးတိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့နဲ့ဆက်စပ်နေတဲ့ မကွေးတိုင်း ငဖဲမြို့နယ်ထဲက ပကစ(၁၄)ကိုလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ဧပြီလ၂၀ရက်နေ့မှာ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် – အရှို( CDF – Asho )ကရှော့တိုက်ဒုံးတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းသိုလှောင်ရုံနဲ့ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ နေရာ တွေကို ဦးတည် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ အချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးသလို ဗိုလ်အဆင့်ရှိ အရာရှိတစ်ဦးနဲ့အခြားအဆင့်နှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃ဦးလည်း ဒဏ်ရာရသွားတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။ CDF – Ashoဟာ AA နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး စစ်အာဏာရှင်ကိုတိုက်ခိုက်နေတဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖြစ်ပါတယ်။
ပန်းတောင်းမြို့နယ်ဟာ AAသိမ်းယူထားတဲ့တောင်ကုတ်မြို့နယ်နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ စစ်တပ်စိတ်တိုင်းကျလုပ်ခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်လာအနည်းငယ်အကြာကတည်းက တောင်ကုတ်မြို့ကိုပြန်သိမ်းမယ်လို့ ကြွေးကြော်ပြီး ပဲခူးတိုင်းဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စစ်ရှုံးပြီးအဓိကစခန်းတွေကိုပါ ထပ်မံ ဆုံးရှုံးနေသလိုတိုက်ပွဲတွေက ကပစ(၁၆)အနီးအထိ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိမှာ ကပစ(၁၆)ရှိတဲ့ မသုန်ရွာအနီးနဲ့ ပန်းကန်ကွဲရွာ၊ ညောင်ကျိုးကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင် တွေမှာလည်း တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတယ်လို့သတင်းရရှိပါတယ်။
AAဟာ ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ရက်မှာစတင်တဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနဲ့အတူ စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူနဲ့မာန်အောင်မြို့ကလွဲပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်ကကျန် ၁၄ မြို့ နယ်စလုံးကိုသိမ်းယူထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျန်တဲ့တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်က တော်လှန်ရေးဒေသတွေမှာလည်း ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်နေပြီး မကွေးတိုင်းနဲ့ပဲခူးတိုင်းမှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့လက်နက်ထုတ်စက်ရုံတွေဖြစ်တဲ့ ကပစတွေကိုလည်း မဟာမိတ်တွေနဲ့အတူထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေပါတယ်။
ကပစတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေတဲ့ AAရဲ့ စစ်ရေးဗျူဟာကို အထင်ကြီးလေးစားတယ်လို့ စစ်ကိုင်းတိုင်းက တော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။
“နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာ စစ်ရေးအရ စစ်တပ်ကိုအမြစ်ဖြတ်ဖို့ အာရက္ခတပ်တော်က အဆုံးအဖြတ်ပေးလိမ့်မယ်လို့ကျွန်တော်ထင်တယ်”လို့ ၎င်းကပြောပါတယ်။
မေလ ၄ရက်က ထုတ်ပြန်လာတဲ့ The Diplomat သတင်းဌာနနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ စစ်ရေးဗျူဟာတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်က ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့နှုတ်ဆိတ်ခဲ့ပေမယ့် နွေးဦးတော်လှန်ရေးအတွက်အရေးကြီးတဲ့သတင်းစကားအချို့ကိုတော့မျှဝေခဲ့ပါတယ်။
နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက်အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့အခန်းကဏ္ဍဟာကြီးမားသလို စစ်ကောင်စီကိုအမြစ်ပြတ်အောင်ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့အတွက်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေစုစည်းကြဖို့မျှော်လင့်တယ်လို့ပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။
