အာဖဂန် နစ္စတန်က အမျိုးသမီးတွေ၊ မိန်းကလေးတွေအပေါ် ဖိနှိပ်မှု၊ အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် တာလီဘန် ထိပ်ပိုင်းအရာရှိ နှစ်ဦးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ် ခုံရုံး (ICC)က ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်လိုက်ပါတယ်။
တာလီဘန် အဓိပတိ ဟိုင်ဘာတူလာ အက်ခွန်ဇာဒါးနဲ့ တရားသူကြီးချုပ် အက်ဘ်ဒူလ် ဟာကင်မ် ဟက်ကာနီတို့ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်က နိုင်ငံကို ပြန်လည် အုပ်စိုးခဲ့တဲ့နောက်ပိုင်း အမျိုးသမီးတွေနဲ့ မိန်းကလေးတွေအပေါ် စနစ်တကျ ဖိနှိပ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ လက်ခံယုံကြည်နိုင်လောက်တဲ့ အထောက်အထားတွေ ရရှိထားကြောင်း နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ ဟိဂ်မြို့မှာ အခြေစိုက်တဲ့ ခုံရုံးက ပြောပါတယ်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်တပ်တွေ ပြန်ရုပ်သိမ်းသွားတဲ့နောက် အာဖဂန်ကို တစ်ချိန်က ကြီးစိုး အုပ်ချုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ တာလီဘန်ဟာ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု အစိုးရကို အချိန်တိုအတွင်း ဖြုတ်ချပြီး အာဏာပြန်လည် ရယူသွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကစလို့ တာလီဘန်တွေဟာ အာဖဂန်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီ အခွင့်အရေးတွေကို ပြန်လည် ပြင်ဆင် ရုပ်သိမ်းပြီး ဘာသာရေး အခြေပြု အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရားကို ပြန်လည် အသက်သွင်းခဲ့ပါတယ်။
အမျိုးသမီးတွေကို ပညာသင်ခွင့် ပိတ်ဆို့မှုတွေ အပါအဝင် လွတ်လပ်ခွင့်၊ ရပိုင်ခွင့်တွေကိုပါ အာဖဂန်တွေက ဆက်တိုက် ရုပ်သိမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ အသက် ၁၂ နှစ်ကျော်တဲ့ မိန်းကလေးတွေကို ပညာဆက်လက် သင်ယူခွင့် ကန့်သတ်တာတွေ၊ အဓိကကျတဲ့ အလုပ်ရာထူးတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေကို လုပ်ကိုင်ခွင့် မပေးဘဲ တားမြစ်ထားတာတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
Public Service Announcement
ဒါ့အပြင် အမျိုးသမီးတွေဟာ မိသားစုဝင် ယောက်ျားလေးအဖော် မပါဘဲ ခရီးထွက်ခွင့် မရှိတာမျိုး၊ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ကို လျှော့ချပိတ်ပင်တာမျိုး ကန့်သတ်ချက်တွေကိုလည်း တာလီဘန်တွေက ကျင့်သုံးလာခဲ့ပါတယ်။
တာလီဘန် ထိပ်ပိုင်း အရာရှိတွေကို ICCက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တာလီဘန်တွေက ဖက်ကတော့ သူတို့ဟာ ICCကို တရားဝင်တောင် အသိအမှတ် ပြုမထားခဲ့ဘူးလို့ တုံ့ပြန်သွားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ICCရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ ရန်လိုတဲ့ စွက်ဖက်မှုပုံစံ ဖြစ်နေပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးက မွတ်ဆလင်တွေရဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ ထုံးတမ်းတွေကို စော်ကားလိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း တာလီဘန်တွေက စွပ်စွဲထားပါတယ်။
ဖမ်းဝရမ်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ICC ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ တာလီဘန်တွေဟာ အာဖဂန် လူဦးရေ တစ်ရပ်လုံးအပေါ် သက်ရောက်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ၊ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ပြဋ္ဌာန်းရာမှာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ မိန်းကလေးတွေကို သူတို့ရဲ့ လိင်ဖြစ်တည်မှုကို အကြောင်းပြုပြီး အခြေခံ အခွင့်အရေးတွေ၊ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ကန့်သတ်တားဆီးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
တာလီဘန် အုပ်စိုးမှုဟာ အာဖဂန် အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အခြေခံ အခွင့်အရေးတွေကို စိုးရိမ်စရာ အဆင့်မျိုးထိ ထိခိုက်ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိလာစေကြောင်း နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း သတိပေးထားပါတယ်။
တာလီဘန်တွေဟာ အာဖဂန်ကို ပြန်လည် အုပ်စိုးနေတဲ့ ၄ နှစ်နီးပါး ကာလအတွင်း ဘယ်နိုင်ငံကမှ သူတို့ကို အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ် မပြုခဲ့ပေမယ့် အခုသီတင်းပတ်ထဲမှာတော့ ရုရှားက ပထမဆုံးအဖြစ် တာလီဘန်တွေကို အစိုးရအဆင့် သဘောထား ဆက်ဆံဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။
ကိုးကား: DW
