ဝေဟင်မှ ကြေးစားလူသတ်သမားများ

​နေ့သစ်/People’s Spring

လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲပြီးတခေါက်ဆင်းရင် စာအိတ်ညို တအိတ်ဟာ စားပွဲ ပေါ်မှာ စောင့်ကြို နေပါတယ်။ပြည်သူ့​တွေအသက်သတ် ပေးတဲ့ လေသူရဲကောင်းတ ယောက်အတွက်ဂုဏ်ပြုငွေပါ။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင်က လေတပ်စခန်း ၁၁ ခုရှိပြီး အခု​နောက်ပိုင်းထပ်မံတိုးချဲ့ထားတာ တွေနဲ့ဆိုရင် ၁၅ခုနဲ့အထက်ရှိပါတယ်။

အများဆုံးအသုံးပြုပြီးပြည်သူတွေကိုအဓိက သတ်ဖြတ်နေတဲ့လေတပ်စခန်း တွေကတော့ တံတားဦး လေတပ်စခန်း၊နေပြည်တော်(အေလာ လေတပ်)၊မိတ္ထီလာရှမ်းတဲလေတပ်၊‌‌မကွေးလေတပ်စခန်းတို့ဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့လေတပ်ကအရာရှိတွေဟာ တခြားတပ် တွေထက်ပိုပြီးအခွင့် အရေးရပါတယ်။အရာရှိဆိုတာDSAကျောင်းဆင်း တပွင့်ကနေအထက်စပြီး ခေါ်တာပါ။

အခြေခံလစာအပြင်​လေယာဥ်​မောင်းတဦးအတွက် အပိုကြေးလစဥ် ၅၀,၀၀၀ ကျပ်ရှိပါတယ်။ဒါ့အပြင် ထမင်း၊ဟင်းဟာ တခြားတပ် တွေနဲ့မတူဘဲ ကောင်း ကောင်းမွန်မွန် ကျွေးသလို ကော်ဖီ၊အအေးနဲ့ ဘီစကွက်မုန့် အလျှံအပယ်ခံစားခွင့်ရှိပါတယ်။

အနားယူခွင့်ကလည်း ကြည်းတပ်​၊​ရေတပ်တွေထက်ပိုရသလို ၊ လုံခြုံ​ရေးမစိုးရိမ်ရတဲ့အ​ခြေအ​နေမှာဆိုရင် တရက်ခြားအပြင်ထွက်ခွင့်ပိုရတဲ့တပ်ဖြစ်တယ်လို့စစ်သားအချို့က​ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ရဲ့ လေတပ် အုပ်မှူးတဦးဟာ တလကို ကျပ်သိန်း ထောင်ချီပြီးဝင် ငွေရပါတယ်။​လေတပ်မှာ​လေသူရဲ (ခေါ်)လေယာဉ်မောင်း(ဗိုလ်ကြီး)တွေကို အဖွဲ့တွေခွဲထားပါတယ်။

ဒီအဖွဲ့ တွေဟာကိုယ့်​လေယာဥ်​မောင်းဗုံးကြဲရမယ့်​နေ့တွေမှာ လေယာဉ်​ပေါ်တက်ဖို့ အသင့်အနေအထား စောင့်နေရတာပါ။ဗုံးကြဲဖို့အမိန့်ကျလာရင် အလှည့်ကျဂျူတီထွက်ရပြီး အခုနောက်ပိုင်းဆိုရင် တကြိမ်ကို ၂စီး၊၃စီး လေတပ်စခန်းတခုတည်းက ထွက်သလို မိတ္ထီလာ၊တံတားဦး၊နေပြည်တော် ​အေလာလေတပ်စခန်းတွေကနေ ‌‌ချိတ်ဆက်ပြီး တပြိုင်တည်း ဗုံးကြဲစစ်ဆင် ရေးပြုလုပ်တာ တွေလည်းရှိတယ်လို့စုံစမ်းသိရပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ဝင်ငွေဟာ လေယာဉ်ဆီ ရောင်းချမှု ခွဲတမ်းကနေရသလိုလေယာဉ်တက်တဲ့အခေါက် အရေအတွက်အတိုင်းလည်းရပါတယ်။တပတ်ကို အရာရှိငယ်တဦးဟာ‌ ငွေကျပ် ၄သိန်းကနေ ၆သိန်းကျပ်အထိရ​လေ့ရှိပြီး အပတ်စဉ် ကြီးတဲ့ဗိုလ်ကြီး တွေဟာကျပ် ၇သိန်းကနေ ၁၀သိန်း ကျော်အထိရတယ်လို့ စုံစမ်းသိရပါတယ်။

ဒါဟာ လေယာဉ်ထွက်ဗုံးကြဲရတာနည်းတဲ့မကွေး လေတပ်စခန်းကစာရင်းဖြစ်ပြီး ဗုံးပိုကြဲရတဲ့ တံတားဦး လေတပ်စခန်းက အရာရှိတွေရဲ့ ဝင်ငွေ ဟာဒီထက်ပိုများနိုင်ပါတယ်။

“လူအ သေပျောက်များတဲ့အခါဆိုရင် ပစ်မှတ်ထိတယ်ဆိုပြီးအပိုဆုကြေးတွေလည်းရတယ်။ချီးကျူးဂုဏ်ပြုဆိုလည်းလေတပ်က ကောင်တွေကပိုရလွယ်တယ်။စစ်သာမတိုက်တက်တာ လေပေါ်ကဗုံးကြဲရုံကို ရာထူးတက်ကြရင်လည်း ဒီကောင် တွေကပိုမြန်တယ်”လို့ ကြည်းတပ်အရာရှိတဦးက ပြောပြပါတယ်။

စစ်အုပ်စုအတွင်းချီးကျူးဂုဏ်ပြုတယ်ဆိုတာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်လက်မှတ်နဲ့ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းဖြစ်ပြီး ဒီမှတ်တမ်းရထားသူ တွေဟာ ရာထူးတပ်ဖို့ပိုမြန်ပါတယ်။ဒီဝင်ငွေနဲ့ခံစားခွင့် တွေကြောင့် လေတပ်အရာရှိအများစုဟာ ပြည်သူ တွေကို ဗုံးကြဲသတ်ဖို့ လက်မရွံလူသတ်သမားအလုပ်ကို တက်တက်ကြွကြွလုပ်နေကြတာပါ။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းနိုင်ငံတစ်ဝန်းလူမျိုး ၊ဘာသာ ၊​ဒေသ မခွဲခြားဘဲပြည်သူ တွေကိုပစ်မှတ်ထားလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု တွေကို စစ်တပ်က ဆက်တိုက်လုပ်ခဲ့၊ လုပ်​နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီး​နောက်ပိုင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်က​နေ ၂၀၂၆ ဇွန်လကုန်အထိ ​လေ​ကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု​ပေါင်း ၁၂ ၈၉၆ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးပြည်သူ​ပေါင်း ၅၈၄၆ ဦး​သေဆုံးခဲ့တယ်လို့အမျိုးသားညီညွတ်​ရေးအစိုးရ(NUG) လူ့အခွင့်အ​ရေးဝန်ကြီးဌာနကပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လမှာထုတ်ပြန်ထားပါတယ် ။ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး(OHCHR)ကလည်း ၂၀၂၅ တစ်နှစ်တည်းမှာပဲ စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ကြောင့် ပြည်သူအနည်းဆုံး ၉၈၂ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။သေဆုံးသူ​တွေထဲမှာအမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်ပါဝင်မှုဟာ ၅၀ရာခိုင်နှုန်း ကျော်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရက်စက်မှုမှာထင်ရှားဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၂ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ၁၆ ရက် နေ့ကဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊လက်ယက်ကုန်းရွာစာသင် ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှု၊၂၀၂၃ခုနှစ်၊ဧပြီလ၁၁ရက်နေ့ကပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု၊၂၀၂၆ သြဂုတ်လ၂၁ ရက်မြောင်မြို့နယ်၊ဆွဲလွဲအိုရွာက တရားစခန်းဗုံးကြဲခံရမှု တွေဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုစစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှုမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်သူအများအပြားရှိပါတယ်။လေတပ်အရာရှိကြီး တွေကစလို့ လေတပ်စခန်းရဲ့ စခန်းမှူး၊အုပ်မှူးကနေ ပိုင်းလော့(​လေသူရဲ)ဗိုလ်ကြီးတွေအထိပါ။

ရုပ်ရှင်တွေထဲကကြေးစားလူသတ်သမား တွေဟာ ပစ်မှတ်တခုကိုပဲ လိုက်လံရှင်းလင်းခဲ့ပေမယ့် လေတပ်က စစ်ဗိုလ် တွေကတော့သံဃာနဲ့ကလေးငယ်၊​ကျောင်းသား၊သက်ကြီး​ရွယ်အို၊ကိုယ်ဝန်​ဆောင်တွေပါမချန်အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွေကို ကျူးလွန် နေကြတာပါ။

“သူပုန်အားပေးလို့ရှင်းလင်းတယ်”ဆိုတဲ့ဝါဒဖြန့် စကားကို အတွင်တွင်သုံးပြီး ကိုယ့်ဇာတိ မြေကို ဗုံးပြန်ကြဲခဲ့တဲ့ လေတပ်အရာရှိပေါင်းများစွာရှိ‌‌​နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ​ပေမယ့် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်​နေ့က​တော့ နိုင်ငံတစ်ဝန်းဗုံးပတ်ကြဲ​နေတဲ့ ​လေတပ်ကစစ်သား​တွေအတွက် သတိ​ပေး​ခေါင်း​လောင်းသံထွက်​ပေါ်လာပါတယ် ။ စစ်တပ်အဓိကအသုံးပြုတဲ့​လေတပ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ တံတားဦး​လေတပ်ကို PDF ​တွေရဲ့ FPVဒရုန်း​တွေကဖြတ်​ကျော်ဝင်​ရောက်လာပြီး တိုက်ခိုက်သွားတာပါ ။ တိုက်​လေယာဥ် ၄ စီးထိခိုက်ပြီး ၂ စီးကသုံးမရ​အောင်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ PDF ​တွေက​ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်က​တော့ ကနဦး ဒရုန်း​တွေက ​လေတပ်ထဲထိ​တောင်မ​ရောက်ခဲ့ဘဲ တားဆီးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ PDF ​တွေရဲ့ဒရုန်း​တွေက ​တိုက်​လေယာဥ်​တွေအနီးပျံသန်းတိုက်ခိုက်တဲ့ ရုပ်သံအ​ထောက်အထား​တွေထွက်​ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ​တော့ တိုက်​လေယာဥ်​တွေဟာ ပိုက်ကွန်​တွေကာထားလို့ ပျက်စီးမှူမရှိဘူးလို့ ဝါဒဖြန့်ပြန်ပါတယ်။

လူထု​နွေဦးစုံစမ်းရတဲ့အချက်အလက်​တွေအရ တိုက်​လေယာဥ်အချို့ပျက်စီးခဲ့တဲ့အပြင် ​လေတပ်ကစစ်သားအချို့ပါထိခိုက်​သေဆုံးမှု​တွေရှိခဲ့ပါတယ် ။ဒါ့အပြင် ​လေတပ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ဒရုန်း​တွေလာရာဘက်ကို ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေးတပ်ကကား​တွေ ၊ရဟတ်ယာဥ်​တွေနဲ့ လိုက်ရှာတာမှာ PDF ​တွေ ၊ပကဖ​တွေက​စောင့်တိုက်လို့ ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် စစ်သား ၅ ဦး​သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ PDF စစ်ရုံးချုပ်ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။

စစ်တပ်အဓိကအားကိုး​နေတဲ့ ​တိုက်​လေယာဥ်​တွေ ၊လဆိပ်​တွေထဲကို ​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေရဲ့ ဒရုန်း​တွေ ဖြတ်​ကျော်ဝင်​ရောက်နိုင်ပြီဆိုတာက ​လေယာဥ်ဘယ်နှစ်စီးပျက်စီးတယ်ဆိုတာထက် ပို​ကြောက်စရာ​ကောင်းတဲ့သတင်းဖြစ်တယ်လို့ စစ်​ရေး​လေ့လာသူအချို့က​ပြောပါတယ် ။ PDF ​တွေက ​လေတပ်​တွေကို ထိုး​ဖောက်ဝင်​ရောက်နိုင်တဲ့ နည်းပညာရသွားပြီိဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဘယ်အထိကျယ်ပြန့်တယ်ဆိုတာ ​လေတပ်ကစစ်သား​တွေပိုသ​ဘော​ပေါက်နားလည်ကြပါတယ်။

ဒါအပြင် စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်မှာ ဧရာဝတီမြစ်အထက်ပိုင်း ဗန်း​မော်နဲ့ ​ရွှေကူကြား စစ်​ရေယာဥ်​တွေကို လုံခြုံ​ရေးလုပ်​ပေးရင်​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေကို ဗုံးကြဲတဲ့ Y-12 ​လေယာဥ်ကို KIA ကပစ်ခတ်လို့ မီးခိုးအူပြီး နိမ့်ဆင်းသွားပါတယ်။ ​လေယာဥ်ပျက်ကျတယ်လို့ သုံးသပ်ပြီး ​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေက လိုက်ရှာ​နေကြပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး​နောက်ပိုင်း​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေက စစ်တပ်ရဲ့တိုက်​လေယာဥ်၊ရဟတ်ယာဥ် အနည်းဆုံး ၁၄ စီးကိုပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးထားပါတယ် ။ဒီစာရင်းမှာ တံတားဦး​လေတပ်က တိုက်​လေယာဥ်ပျက်စီးမှုနဲ့ ဗန်​း​မော်တိုက်ပွဲမှာ Y-12 ​လေယာဥ်ပစ်ချမှု​က အတည်ပြု​နေဆဲမို့မပါ​သေးပါဘူး။

ဒီထဲမှာ PDF ​တွေက စစ်တပ်​လေတပ်ကိုထိုး​ဖောက်ဝင်​ရောက်ပြီး တိုက်​လေယာဥ်​တွေကို FPV ဒရုန်းနဲ့တိုက်ခိုက်နိုင်တာက အလှုပ်ခတ်ဆုံးဖြစ်ခဲ့ပါတယ် ။အာဏာသိမ်းစစ်တပ်အတွက်​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေအ​ပေါ် အဓိကအသာစီးရတဲ့ ​လေတပ်ကို ​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေက FPV ဒရုန်း​တွေနဲ့ ဘယ်​လောက်အထိစိန်​ခေါ်နိုင်မလဲ ဆိုတာ ​ဆက်လက်မြင်​တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

PDF စစ်ရုံးချုပ်က​တော့စစ်အာဏာရှင်စနစ်အမြစ်ပြတ် ချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် စစ်ရေးမဟာဗျူဟာနဲ့ အညီ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်​တွေအပါအဝင် စစ်တပ်ရဲ့ အဓိကကျောရိုးစစ်ဘက်ဗဟိုချက်မ​တွေကိုအရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ချေမှုန်းသွားမယ်လို့ထုတ်ပြန်​ကြေညာထားပါတယ်။

တံတားဦး​လေတပ်ကို PDF ​တွေက ဒရုန်းနဲ့တိုက်ခိုက်လိုက်တဲ့ရုပ်သံမှတ်တမ်းထုတ်ပြန်လိုက်ချိန်မှာ ပြည်သူ​တွေက ဗီဒီယိုကိုကြည့်ရှုရင်း ဝမ်းသာအားရမှတ်ချက်​တွေ​ရေးသားကြပါတယ် ။အဲဒီမှတ်ချက်​တွေကို ဖတ်ကြည်​လေတပ်ကစစ်သား​တွေအ​ပေါ် ပြည်သူ​တွေရဲ့အမြင်သ​ဘောထားအလွယ်တကူအကဲခတ်နိုင်ပါတယ်။

“ကောင်းလိုက်တဲ့ သတင်းပြည်သူပိုင်ဆိုင်တဲ့ ပြည်သူလေယာဉ်တွေနဲ့ ပြည်သူကို ထင်တိုင်းကြဲ အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်နေတဲ့စစ်​ေးတွေ။အားရတယ်ဟေ့တော်လှန်ရေးသမားများ ဘေးကင်းပါစေ”လို့ပြည်သူတဦးက လူထု​​နွေဦးက​ဖော်ပြတဲ့သတင်း​အောက်မှာ​မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

အခြားပြည်သူတဦးကလည်း”ပျံနေတဲ့ ငှက်ကို ပစ်ချမရရင်… ငှက်သိုက်မှာ နားနေချိန် ဝင်ပစ်…အိုဟို ရှယ်ပဲ”လို့​ဆိုထားပါတယ်။