ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring
ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ဆုံဆည်စီမံကိန်းကို ၈နှစ်ကျော်အတွင်း အပြီးလုပ်ဆောင်မယ်၊ ဘေးအန္တရာယ် မဖြစ်စေရဘူးလို့ စစ်ကောင်စီခန့် ကချင်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးခက်ထိန်နန်ရဲ့ ပြောဆိုချက်ဟာ ဘာအာမခံချက်မှ မရှိ၊ လက်မခံဘူးလို့ ဒေသခံနဲ့ ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့(KHRW) တာဝန်ရှိသူတို့က ပြောပါတယ်။
အခု ဇွန်လလယ်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တရုတ်ခရီးစဉ် လိုက်သွားတဲ့ ဦးခက်ထိန်နန်ဟာ မကြာမီက ကချင်ပြည်နယ် မိုးကောင်းမြို့နယ် ဆားမှော်ဒေသ ခရီးစဉ်မှာ ဒေသခံတွေနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး သူဟာ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းဖျင်နဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခံရကြောင်း၊ ကချင်ဒေသခံအမျိုးသမီးတွေရဲ့ လက်ထက်ပင် နူးညံ့ကြောင်းနဲ့ မြစ်ဆုံဆည်ကို ၈နှစ်ခွဲနဲ့ ပြီးစီးအောင်လုပ်တော့မယ့်အကြောင်း၊ သဘာ၀ဘေး ပူစရာမလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့တဲ့ အပေါ် ဒေသခံနဲ့ KHRW တာဝန်ရှိသူတို့က အခုလို တုံ့ပြန်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
တရုတ်အစိုးရဖြစ်စေ၊ စစ်ကောင်စီဖြစ်စေ ဒေသခံတွေရဲ့ သဘောတူညီချက် မပါရင် မြစ်ဆုံဆည်စီမံကိန်း လုပ်ဆောင်လို့ရမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ KHRW ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဂျေကော့က ပြောပါတယ်။
Public Service Announcement
” အခုလိုမျိုး ပြည်သူလူထုတွေကို ငလျင်တွေ ဘေးအန္တရာယ်တွေ ဘာမှ မဖြစ်စေရဘူး ပြီးတော့ တခြား အကြောင်းအမျိုးမျိုး ပေါ့ သူတို့ကတော့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ပေးတာက တော့ ဘာမှ သဘာ၀ မကျဘူး အခုလိုမျိုးလုပ်ဆောင်နေတာကတော့ ကျနော်တို့ အနေနဲ့ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဘူးဗျ” လို့ ကိုဂျေကော့က ပြောပါတယ်။
KHRWဟာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်တဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပါဝင်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး မြစ်ဆုံစီမံကိန်း အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရေးတောင်းဆိုတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ အားလုံးပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သွားဖို့လည်း နိုင်ငံတဝန်း ပြည်သူလူထုတွေကို တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ထားပါတယ်။
စစ်တပ်ခန့် ကချင်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးခက်ထိန်နန်ရဲ့ ပြောဆုချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မြစ်ဆုံဒေသခံတစ်ဦးက “အခုက မြစ်ဆုံကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုပ်ဖို့ သူ့(ဦးခက်ထိန်နန်)ဆီမှာ အင်အားတွေ အပြည့်ပဲ ပြောရမယ် ။ ဘာကြောင့်လဲဆို တရုတ်တွေက သူ့ကို အားဆေးတွေထိုးပေးလိုက်တယ်လေ ဘာအားဆေးမှန်းတော့မသိဘူး။ အဲဒီလိုဆိုတော့ သူက ဒီဟာပြောဖို့ အားရှိသွားတာပေါ့ အဲဒါကြောင့်မို့ သူ အားရပါးရ ပြောတာပေါ့။ လုပ်နိုင်မယ် မလုပ်နိုင်မယ် ဆိုတာကတော့ မသိရသေးဘူးပေါ့။ သူပြောသွားတာကျတော့ ၈နှစ်နဲ့ အပြီးလုပ်မယ် ဘာမှ စိုးရိမ်စရာမရှိဘူး ဆိုပြီး ပြောသွားတာပေါ့။ သူအဲဒီလောက်ပြောနိုင်ဖို့က သူ့မှာ ဘာအာမခံချက်ရှိသလဲပေါ့ ဘာတွေ အာမခံချက်ပေးနိုင်မလဲပေါ့။ သူက ကချင်ပြည်နယ်အတွက်ပဲလား မဟုတ်ရင် မြန်မာတနိုင်ငံလုံးအတွက် အာမခံချက်တွေ ပေးနိုင်သလားပေါ့” လို့ ဒေသခံက မေးခွန်းထုတ်ပါတယ်။
မြစ်ဆုံနဲ့ ဧရာ၀တီမြစ်ဆိုတာ မြန်မာတနိုင်ငံလုံးက စောင့်ကြည့်ကာကွယ်နေတာဖြစ်ပြီး မြစ်ဆုံ စီမံကိန်း တည်ဆောက်တာကို မြန်မာတနိုင်ငံလုံး ကန့်ကွက်နေတာလို့ အသိပေးပါတယ်။
“သူတို့ တယောက်တလေပဲ ဒီဟာကို ဆုံးဖြတ်ပြီးမှ သူတို့နဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီးမှ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို လုပ်ဆောင်အောင်မြင်မယ်ထင်သလား သူ့ကို မေးခွန်းထုတ်စရာတွေရှိတယ်” လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
မြစ်ဆုံဆည်စီမံကိန်းကြောင့် ဒေသခံတွေအနေနဲ့ အရင်ကလည်း နေရပ်ကနေ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လာပါကလည်း စိုးရိမ်စရာ အနေအထားဖြစ်ဟုလည်း ပြောပါတယ်။
“သူတို့ ပြောသလို လုပ်ခဲ့ရင် စိုးရိမ်စရာတခုဟုတ်တယ် ဒီစိုးရိမ်စိတ်ထဲမှာ ကချင်ပြည်နယ်တ ခုသာမဟုတ်ဘူး မြန်မာတနိုင်ငံလုံးအတွက် စိုးရိမ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အသက်သွေးကြောဟုတ်တယ်။” လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
ရေကာတာလုပ်ဆောင်ပါက ပညာရှင်တွေ ပြောခဲ့သလို ဘေးဖြစ်လာပါက ဆိုးကျိုးတွေများစွာ ရှိလာမယ်လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
“ဒါကို လျစ်လျူရှုပြီးမှ ဒါကို ဆက်လုပ်မယ်ဆိုရင် ကချင်ပြည်နယ်အတွက်သာ မဟုတ်ဘူး မြန်မာတနိုင်ငံလုံးအတွက် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်ပါတယ်ပညာရှင်တွေ ပြောသလို ငလျင်ကြောတွေရှိတယ် သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင် အကုန်လုံး ဆိုးကျိုးတွေ အများကြီး” လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
စစ်တပ်က မြစ်ဆုံဆည် (မြစ်ဆုံ ရေကာတာ) ပြန်လည်စတင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုအပေါ် မြန်မာ ဘူမိသိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဇန်နဝါရီ ၁၅ရက်မှာ သဘောထား ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း လုပ်ရင် မြစ်ဆုံဒေသအပြင် ကချင် ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာပြည် တစ်ပြည်လုံးအတွက် ကြီးမားတဲ့ ဆိုးကျိုးအန္တရာယ်တွေ ကျရောက် နိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီလို သတိပေးရာမှာ မြစ်ဆုံလို ကြီးမားတဲ့ ဆည်တွေ ဆောက်ရင် မမျှော်လင့်ဘဲ ကျိုးပေါက်ပျက်စီးမှု ဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်းကို တရုတ်နိုင်ငံမှာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ နီးပါး အတွင်းကြုံခဲ့ရတဲ့ ဆည်ကျိုးပေါက်မှုတွေ အကြောင်းကို မီးမောင်းထိုး ပြသခဲ့ပြီး လူဦးရေသိန်းချီသေဆုံးမှု တွေကိုပါ ထောက်ပြထားပါတယ်။
မြစ်ဆုံဆည်လုပ်ဖို့ လိုလားနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ၁၉၅၄ မှ ၂၀၂၃ အထိ နှစ်ပေါင်း ၇၀နီးပါးအတွင်း ရေကာတာပေါင်း ၃၆၀၀ ကျိုးကျ ပျက်စီး ခဲ့ပြီး အဲဒီအထဲမှာ ဘန်ချောင်ဆည်( Banqiao ရေကာတာ) ကျိုးကျမှု ဖြစ်စဉ် တခုတည်းကြောင့် လူပေါင်း နှစ်သိန်းသုံးသောင်း သေဆုံးခဲ့ရတာကို ဥပမာ ပြသဖော်ပြထားပါတယ်။
