⁨စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဖော်ထုတ်သူတွေ၊ မျက်မြင်သက်သေတွေကို ကာကွယ်ပေးဖို့ ICCကို Fortify Rights တောင်းဆို

မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှု၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု၊ လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာတွေ ကူညီပေးပို့တဲ့ မျက်မြင်သက်သေတွေကို ထိထိရောက်ရောက် အကာအကွယ်ပေးဖို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေကို လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Fortify Rightsက တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

Fortify Rightsဟာ မန္တလေး တိုင်းဒေသကြီးက စစ်ကြောရေး စခန်းတစ်ခုမှာ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေဟာ အကျဉ်းသားတွေကို အမျိုးမျိုး ညှင်းပန်းနှိပ်စက်နေတဲ့ ဗီဒီယို ဖြတ်ပိုင်း ၁၀ ခုကို လက်ခံ ရရှိခဲ့ပြီး အဲဒီ ဗီဒီယိုတွေ ပေးပို့ခဲ့တဲ့ မျက်မြင်သက်သေလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ အရေးတကြီး လိုအပ်နေတယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဗီဒီယိုတွေထဲမှာတော့ သေတဲ့အထိ ရိုက်နှက်တာ၊ ဓာတ်လိုက်အောင် ရှော့ရိုက်တာမျိုး ဆိုးရွားရက်စက်လှတဲ့ ညှင်းပန်း နှိပ်စက်မှုတွေကို မြင်ရပြီး ဗီဒီယို တစ်ခုထဲမှာဆိုရင် အဝတ်ဗလာကျင်း အမျိုးသား တစ်ဦးကို စစ်သားတွေက တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကြိုးချည် တုပ်နှောင်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ တခြားဗီဒီယိုမှာ အကျဉ်းသား နှစ်ယောက်ဟာ သေတဲ့ထိ ရိုက်နှက်ခံနေခဲ့ရပါတယ်။ ရိုက်ကူးသူ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာ ပေါ်ပေါက်မသွားအောင် ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဗီဒီယိုတွေကို မထုတ်ပြန်သေးပေမယ့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု အထောက်အထားတွေအဖြစ် မှတ်တမ်းတင် သိမ်းဆည်းထားပါတယ်။

ဗီဒီယိုတွေ ရရှိထားခဲ့သူဟာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှု အထောက်အထားတွေ စုဆောင်းရေးနဲ့ မျက်မြင်သက်သေတွေကို ကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM)ဆီ ဆက်သွယ်ပြီး အထောက်အထားတွေ ပေးပို့ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဗီဒီယိုတွေကို ၂၀၂၁ နှောင်းပိုင်းတုန်းက အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် လေတပ်သား တစ်ဦးက ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်ကောင်စီကို စွန့်ခွာပြီး အဲဒီ အထောက်အထားတွေနဲ့အတူ ထွက်ပြေးခဲ့ပါတယ်။

Public Service Announcement

Fortify Rightsဟာ အဲဒီ ထွက်ပြေးလာတဲ့ မျက်မြင်သက်သေကိုရော၊ စစ်ဆေးမှုတွေ ကိုယ်တိုင် ကြုံတွေ့ ခံစားခဲ့ရတဲ့ အရပ်သား တစ်ဦးကိုပါ ဆက်သွယ် မေးမြန်းခဲ့သလို ဗီဒီယိုတွေရဲ့ မှန်ကန်မှုကိုလည်း ဆန်းစစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ဗီဒီယိုထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ အသံနဲ့ တခြား အချက်အလက်တွေက ဖြစ်စဉ်တွေရဲ့ တည်နေရာနဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်သူ ရာထူးအဆင့် အမျိုးမျိုး စစ်မှုထမ်း ၅ ဦးရဲ့ နာမည်တွေကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း ဆိုပါတယ်။

ဗီဒီယိုတွေထဲက ပုံရိပ်တွေအရ နှိပ်စက်ညှင်းပန်းမှု၊ ရိုက်နှက်မှု၊ ရှော့ရိုက်မှု၊ လိင်အကြမ်းဖက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်မှုစတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ ကျူးလွန်နေတာ၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ထိန်းသိမ်းခံရသူ ၄၈ ဦးလောက် ရှိနေတာတွေကို ဆန်းစစ် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်လို့လည်း Fortify Rightsက ဖော်ပြသွားခဲ့ပါတယ်။

လောလောဆယ်မှာ စစ်ကောင်စီ လက်လှမ်းမီလောက်မယ့် တစ်နေရာမှာ တိမ်းရှောင်နေတဲ့ ပြည်သူ့ရင်ခွင် ခိုလှုံသူ လေတပ်သားဟောင်းဟာ အဲဒီ စစ်ကြောရေးဌာန အကြီးအကဲဟာ အရမ်းကြမ်းကြုတ် ရက်စက်တဲ့ စိတ်နေသဘောထားမျိုး ရှိပြီး အကျဉ်းသားတွေအပေါ် အမြဲတမ်း အကြမ်းဖက်ဖို့ ခြိမ်းခြောက် ကြိမ်းမောင်းနေတတ်တယ်လို့ ပြောပြပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သား ပြည်သူတွေအပေါ် စနစ်တကျနဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖိစီးနှိပ်စက်မှု၊ အကြမ်းဖက် စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတာကို ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗိုလ်ကာတာ့ခ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးစ်တို့က အသီးသီး ရှုတ်ချခဲ့ကြဖူးပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ထောက်ပြ တောင်းဆိုမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့်လည်း ICCက အာဏာသိမ်းမှု နောက်ဆက်တွဲ စစ်တပ်ရဲ့ အကြမ်းဖက် ရာဇဝတ်မှုတွေအပေါ် ကိုင်တွယ် စုံစမ်းဖို့ ပျက်ကွက်နေတာကိုလည်း Fortify Rightsက ထောက်ပြ ဝေဖန်သွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ICC အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေ အနေနဲ့လည်း ရောမ သဘောတူညီမှုပါ အချက်အလက်တွေအရ စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အရေးကြီး မျက်မြင်သက်သေတွေ၊ အရေးပါတဲ့ မှတ်တမ်းမှတ်ရာတွေကို စွန့်စွန့်စားစား ယူဆောင်ရင်း ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာတဲ့ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကို အလေးထား အကာအကွယ်ပေးကြဖို့လည်း Fortify Rightsက ထပ်လောင်း တိုက်တွန်းသွားခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား: Fortify Rights⁩