အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို တာဝန်ခံနိုင်စေရေး နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး(ICC)နဲ့ ညှိ နှိုင်းလုပ်ဆောင်ဖို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) ကို လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Fortify Rights က အကြံပြုတိုက် တွန်းလိုက်ပါတယ်။
၂၀၀၂ ကစလို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့၊ များပြားတဲ့ ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ဖို့နဲ့ တရားစွဲဖို့အတွက် NUG က ICC ကို တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် လွှဲပေးသင့်တယ်လို့ Fortify Rights က အကြံပြုပါတယ်။
Fortify Rights ဟာ ‘မြန်မာနိုင်ငံမှာ အပြစ်ကင်းလွှတ်နေမှုကို အဆုံးသတ်ခြင်း’ လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ စာမျက်နှာ ၄၈ မျက်နှာပါ ဥပဒေဆန်းစစ်ချက်တစ်စောင်ကို ဒီနေ့ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး အဲဒီဆန်းတမ်းမှာ NUG ဖြေရှင်းရနိုင်တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ အနာဂတ် ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို ရှင်းပြထားပါတယ်။
NUG အနေနဲ့ ICC ကို တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်လွှဲပြောင်းပေးဖို့ နည်းလမ်းနှစ်ခုနဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ပထမက ICC ကြေညာစာတမ်း ပုဒ်မ ၁၂(၃)အရ စွဲချက်တင်ဖို့နဲ့ ဒုတိယက Rome Statute ကို လက်ခံဖို့ စတဲ့ နည်းလမ်း နှစ်ခုကို Fortify Rights က အကြံပြုထားပါတယ်။
Public Service Announcement
ပုဒ်မ ၁၂ (၃)ကြေညာချက်ဟာ သေချာတဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေကို အရေးယူဖို့ တရားရုံးကို ချက်ချင်း တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် ပေးနိုင်ပြီး Rome Statuteကို လက်ခံတဲ့တနည်းအားဖြင့် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးတဲ့နိုင်ငံတွေဟာ ICC အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်လာမှာပါ။
“မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားမျှတမှုနဲ့ တာဝန်ခံနိုင်ရေး ထင်ရှား စွာ အမြန်ဆုံးဖြစ်လာဖို့ NUG မှာ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်” လို့ Fortify Rights ရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Matthew Smith က ပြောပါတယ်။
အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားနယ်မြေတွေ မှာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ၊ ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေ များစွာရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၆၊ ၂၀၁၇ တုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေကြောင့် အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) မှာ မြန်မာနိုင်ငံက အမှုရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။
