သြဂုတ်-၁၅၊ ၂၀၂၆။ People’s Spring
အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများ အစည်းအရုံး(အာဆီယံ)က မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အထူးကိုယ်စားလှယ်အသစ် ခန့်အပ်ဖို့ မလိုတော့ကြောင်း အာဏာသိမ်း မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ပြောကြားမှုကို အာဆီယံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များအဖွဲ့ (APHR)က ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။
ဒါဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကို ကူညီဖြေရှင်းပေးဖို့ အာဆီယံ နိုင်ငံတွေ ညှိနှိုင်းလက်ခံထားတဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ပါ အချက်တစ်ခုကို ပယ်ဖျက်ဖို့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ အားထုတ်မှု တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့် စစ်တပ်ကိုယ်တိုင် ဘယ်တုန်းကမှ မလိုက်နာခဲ့တဲ့ ဒေသတွင်း တာဝန်ယူ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက် တစ်ခုကို ပိတ်ပင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ အဓိပ္ပါယ်လည်းဖြစ်ကြောင်း APHRက ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။
ဩဂုတ် ၈ ရက်နေ့တုန်းက စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အရ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် အာဏာရနေပြီ ဖြစ်တာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်သစ် ခန့်အပ်ဖို့ မလိုတော့ဘူးလို့ ဖော်ပြထားခဲ့ပါတယ်။ အကျဉ်းချခံ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း ဝန်ကြီးဌာနက ဥပဒေ အကြောင်းပြချက်တွေ၊ အာဆီယံရဲ့ မစွက်ဖက်ရေး မူတွေကို ထောက်ပြပြီး ငြင်းဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။
Public Service Announcement
မကြာသေးခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ (ICRC)က တွေ့ဆုံခွင့် ရခဲ့တဲ့ ကိစ္စအပေါ် အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခု အဆင့်လောက်သာ ရှုမြင်ကြောင်း အာဆီယံ အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို မြန်မာဖက်က အခုလို တုံ့ပြန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုထားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေတွေကို ဆိုးရွားလာစေပြီး လူသန်းပေါင်းများစွာကို ဆင်းရဲဒုက္ခ ကြုံစေတဲ့ စစ်တပ် အုပ်စိုးမှုဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ လိုလားချက် ဆန္ဒတွေကို ကိုယ်စားမပြုဘူးလို့ APHR ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ အင်ဒိုနီးရှားအောက်လွှတ်တော် အမတ် မာစီ ခရစ္စတီ ဘာရင်းစ်စ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မနီလာမြို့တော်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးမှာတော့ မြန်မာဖက်က ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာထိ လေးစားလိုက်နာနေသလဲ ဆိုတာကို တိုင်းတာနိုင်မယ့် စံနှုန်းတွေ သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးတွေက သဘောတူခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပြီး လက်ရှိမှာ အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်ကို သက်တမ်း တစ်နှစ်စီပဲ ကန့်သတ်ထားတဲ့အစား ရေရှည်တာဝန်ယူမယ့် ကိုယ်စားလှယ်မျိုး အပ်နှင်းဖို့ အပြောင်းအလဲကိုလည်း စတင် ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ မြန်မာစစ်တပ်က အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်အသစ် ထပ်ပြီး ခန့်အပ်ဖို့ မလိုတော့ပါဘူးဆိုတဲ့ သဘောထားကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
APHRကတော့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ အဲဒီ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေကို လေးစား အတည်ပြုဖို့၊ အထူးကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ တွေ့ဆုံခွင့် ရနိုင်ဖို့၊ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေး ကိုယ်စားလှယ်တွေကို အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးတွေမှာ ဆက်လက် ဖယ်ထုတ်ထားဖို့လည်း အာဆီယံကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။
နောက်ပြီး အာဆီယံရဲ့ ပဋိညာဉ် အဓိက သတ်မှတ်ချက် တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ပြည်တွင်းရေး ဝင်မစွက်ဖက်ရေး မူကိုလည်း ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို အကောင်အထည် ဖော်ချိန်မှာ လွှမ်းမိုးသက်ရောက်မှု မရှိစေဖို့ APHRက အလေးအနက် တောင်းဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။
ကိုးကား: APHR
