ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ရောက်ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေက မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပိုမို ဖိအားပေး ဆောင်ရွက်ဖို့၊ နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ လုံလုံခြုံခြုံနဲ့ အတည်တကျ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးကိစ္စ ပြန်လည် အားစိုက် တောင်းဆိုပေးဖို့ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းကို တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဖက်ဖျားမှာ နယ်မြေရှင်းလင်းဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်က အကြမ်းဖက် ဖြိုခွင်းမှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာကြောင့် သိန်းနဲ့ချီတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံဖက်ကို ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရပါတယ်။
အခုလ အစောပိုင်းမှာတော့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေတွေကို ပိုမို အာရုံစိုက် ကိုင်တွယ်သွားမယ့် သဘောတူ ဆုံးဖြတ်ချက် အသစ်တစ်ခုကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာအရေး တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူတွေကလည်း ရိုဟင်ဂျာတွေ ဆန္ဒအလျောက် ဘေးကင်းကင်း၊ သိက္ခာရှိရှိနဲ့ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နေပြည်တော် အခြေစိုက် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို ပိုမို ဖိအားပေးကြဖို့ နိုင်ငံတကာကို တောင်းဆိုလာကြပါတယ်။
ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ အခြေအနေမျိုးနဲ့ နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စ အကောင်အထည် ပေါ်လာဖို့ဆိုရင် မြန်မာ (စစ်ကောင်စီ) အစိုးရကို နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းက ဘက်ပေါင်းစုံကနေ ဖိအားပေးနေဖို့ လိုမှာဖြစ်ကြောင်း ကော့စ်ဘဇားမှာ ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မိုဟာမက် ရီဇူဝမ်ခန်းက Arab News သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Public Service Announcement
ရိုဟင်ဂျာတွေက နေရပ်ပြန်ဖို့ လိုလားနေကြကြောင်း၊ ဒါပေမဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို အလေးအနက် စဉ်းစားရမှာဖြစ်ပြီး လောလောဆယ် အနေအထားမျိုးမှာ ပြန်သွားရင်တော့ စစ်တပ်ဟာ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ဖိနှိပ်မှုတွေ ထပ်လုပ်ဦးမှာ သေချာကြောင်း ခန်းက ဆိုပါတယ်။
ခန်းဟာ ဒုက္ခသည် စခန်းတွေထဲမှာ ဆင်းရဲကျပ်တည်းစွာ နေထိုင်နေရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၁ သန်းကျော်ထဲက ၁ ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ကော့စ်ဘဇားမှာ ခိုလှုံနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ အသိုက်အဝန်းဟာ ခိုင်မာသေချာတဲ့ အနာဂတ် အာမခံချက်မျိုးတွေကို မျှော်လင့်နေတယ်လို့လည်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
တကယ်လို့ ကော့စ်ဘဇားမှာပဲ အချိန်အကြာကြီး ဆက်နေရမယ်ဆိုရင် ရိုဟင်ဂျာ မျိုးဆက်တစ်ခု ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်တယ်လို့လည်း ခန်းက ဆိုပါတယ်။ ကော့စ်ဘဇားက ရိုဟင်ဂျာတွေအပြင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကလည်း သူတို့ရဲ့ ဘဝတွေ လုံခြုံ စိတ်ချရတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ရှိမနေဘူးလို့ ခန်းက မှတ်ချက်ပေးသွားပါတယ်။
အကျပ်အတည်းပေါင်းစုံ ရင်ဆိုင်နေရတာကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေက ပင်လယ်ပြင်မှာ လှေငယ်လေးတွေနဲ့ စွန့်စားထွက်ခွာပြီး မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားစတဲ့ နိုင်ငံတွေဆီ ခရီးနှင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေလည်း ပိုများလာပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ၃၅၀၀ ကျော်ဟာ အန္တရာယ် များလှတဲ့ ပင်လယ်ပြင် ခရီးကို စွန့်စား ရွေးချယ်ခဲ့ကြကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ကော့စ်ဘဇား အခြေစိုက် ရခိုင်ရိုဟင်ဂျာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ မိုဟာမက် ဂျူဘေရာကလည်း ရိုဟင်ဂျာတွေ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်း အခြေချမှုမှာ ဘေးကင်းဖို့၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ဖြစ်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းဆီက လိုလိုလားလား တာဝန်ယူမှုတွေ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။
ရိုဟင်ဂျာတွေတင် မကဘဲ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ခွဲခြားနှိမ့်ချ ဖိနှိပ် ဆက်ဆံခံနေရတဲ့ တခြား လူနည်းစု တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုတွေကိုလည်း ကာကွယ်ပေးဖို့ လိုတယ်လို့ ဂျူဘေရာက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂရဲ့ သဘောတူ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံထဲက ဒုက္ခသည် စခန်းတွေဆီကို အစ္စလာမ် နိုင်ငံများ အစည်းအရုံး (OIC)ရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဟစ်စိန် ဘရာဟင် တာဟာ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC)ရဲ့ ရှေ့နေချုပ် ကာရင်မ်ခန်းတို့လို အရေးပါသူတချို့ သွားရောက်ခဲ့တဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
