အာဏာသိမ်းမှု​ကြောင့် မြန်မာ့စီးပွား​ရေးစံချိန်တင်ကျဆင်း

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမူကြောင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကျဆင်းမူသည် သမိုင်းတလျောက်စံချိန်တင်နှုန်းဖြစ်​သော ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ့ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဇူလိုင်လအတွက်ထုတ်ပြန်သည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးလေ့လာမူအစီရင်ခံစာတွင်ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးသည် ၂၀၂၀အောက်တိုဘာ ၁ရက်မှ ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်အထိ စီးပွားရေးကျဆင်းမူသည် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိမည်ဖြစ်ပြီး ရာစုနှစ်တဝက်ကျော်အတွင်း စီးပွားရေးအကြီးအကျယ်ကျဆင်းမူဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာ၏ စာရင်းများတွင်ဖော်ပြထားသည်။

ထိုနှုန်းသည် စီးပွားရေးထိခိုက်များရှိခဲ့သည့် ၂၀၂၀ကို အခြေခံတွက်ချက်ထားရခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမူနှင့်ကိုဗစ်ရိုက်ခတ်မူမရှိခင် ၂၀၁၉နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခြင်းဖြစ်လိမ်မည်ဟု ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကဆိုသည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ၈၈၈၈ ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမူကြီးအပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် ၁၁ ဒဿမ ၄ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့ဖူးသော်လည်း ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမူက ထိုထက် ၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုဆိုး​နေခြင်းဖြစ်သည်။

Public Service Announcement

“အလုပ်အကိုင်များ၊ဝင်ငွေများ ဆုံးရှုံးတဲ့ နည်းတူ ကျန်းမာရေးနဲ့ အစားအသောက် ဖူလုံမူမရှိတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေက ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြောင့် ပြင်းပြင်းထန်တန် ထိခိုက်ခံစားရတဲ့ အဆင်းရဲဆုံးနဲ့ အင်အားအနည်းဆုံး ပြည်သူတွေဟာ လူနေမူဘဝသက်သာချောင်ချိရေးအတွက် အခက်အခဲကြီးစွာ ရင်ဆိုင်ရပါလိမ့်မယ်”ဟု ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် လာအိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဌာနေကိုယ်စားလှယ်၊ မာရီယမ်ရှာမန်ကပြောသည်။

အာဏာသိမ်းမူကြောင့် ဆင်းရဲနွမ်းမူသည် ၂၀၂၂နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် ၂၀၁၉ထက် နှစ်ဆရှိလာမည်ဟုလည်း ကမ္ဘာဘဏ်က တွက်ချက်ထားသည်။

ယခုစီးပွားရေးပျက်စီးမူသည် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ကဏ္ဍများကို အကြီးအကျယ်ပျက်စီးစေ​ကြောင်းလည်း​ဖော်ပြထားသည်။ အလုပ်အကိုင် တစ်သိန်းက ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ထိုပမာဏသည် ၂၀၁၉အလုပ်အကိုင်ပမာဏ၏ လေးရာခိုင်နှုန်းမှ ငါးရာခိုင်နှုန်းကြားရှိသည်။

အာဏာသိမ်းမူက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြင်းထန်စွာသက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း မေနှင့်ဇွန်လများတွင် ဖြေလျော့ပေးမူ အရိပ်ယောင်များပြလာခဲ့သည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်ကဆိုသည်။

သို့သော်လည်း ကာလအားလုံးကို ခြုံကြည့်လျှင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အားနည်းနေဆဲဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်ကသုံးသပ်သည်။

ငွေသားစီးဆင်းမူ ခက်ခဲလာခြင်းက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ငွေသားပေးခြင်းနှင့်ငွေသားလက်ခံခြင်းတို့အပေါ် သက်ရောက်မူရှိပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအပေါ်သက်ရောက်မူကြီးမည်ဟုလည်းဆိုသည်။ ဗဟိုဘဏ်က ဘဏ်ခွဲများဖွင့်လှစ်ရန် နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ဘဏ်ဝန်ဆောင်မူများက အကန့်အသတ်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ငွေသားရိုက်နှိမ်ရန် ကုန်ကြမ်းပြတ်လပ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်နေသည်ဟုလည်း ကမ္ဘာဘဏ်ကသုံးသပ်သည်။ အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ၅ လကျော်အတွင်း ကျပ်ငွေတန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့သည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်ကဆိုသည်။ လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများလည်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မြင့်တက်ခဲ့သည်ဟုပါရှိသည်။

အာဏာသိမ်းမူနှင့် ကိုဗစ်ရိုက်ခတ်မူတို့ကြောင့် အခွန်ရရှိမူသည်လည်း GDP၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိမည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်ကဆိုသည်။ ထိုပမာဏသည် ကမ္ဘာ့အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိမည်ဟုဆိုသည်။

အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ၅လကျော်အတွင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုးသည် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ သွင်းကုန်သည် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း ယခင်ကာလထက် လျော့နည်းခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

စစ်အာဏာသိမ်းကြောင့် တရားမဝင်လုပ်ငန်းနှင့်မှောင်ခိုလုပ်ငန်းများကြီးထွားလာပြီး မြန်မာသမိုင်းတလျောက် တွေ့မြင်ခဲ့ရသည့် နိုင်ငံအတွင်းဗဟိုပြုသည့် စနစ်များပြန်လည်အသက်ဝင်လာသည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်က​ဖော်ပြထားသည်။

ဤလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းပါက ဆယ်နှစ်ကျော် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် စီးပွားရေးအသီးအပွင့်များနှင့် ဖွံဖြိုးရေး အုတ်မြတ်များပြောင်းပြန်လှန်လိုက်သကဲ့သို့ဖြစ်သွားမည်ဟု ကမ္ဘာဘဏ်က သတိပေးထားသည်။